Sắp khởi công 2 tuyến metro nối siêu đô thị giàu có cả nước với sân bay lớn nhất Việt Nam

Dự kiến, 2 tuyến metro từ trung tâm TP. HCM đi Long Thành dự kiến khởi công trong quý II, tạo trục vận tải công cộng xuyên vùng trước thềm sân bay lớn nhất cả nước bước vào khai thác.

Với tiến độ thi công thần tốc, sân bay Long Thành sắp vận hành, nhưng nếu hành khách vẫn phải phụ thuộc chủ yếu vào ôtô và cao tốc, áp lực giao thông sẽ nhanh chóng bộc lộ. Trong bối cảnh đó, TP. HCM hiện đang đẩy nhanh hai tuyến metro dài hơn 50km, kết nối trực tiếp trung tâm đô thị với sân bay tại Đồng Nai, dự kiến khởi công vào tháng 4 và tháng 6 tới.

Theo báo cáo Sở Xây dựng TP. HCM gửi Bộ Xây dựng, hai dự án gồm tuyến Bến Thành – Thủ Thiêm và Thủ Thiêm – Long Thành nằm trong nhóm ưu tiên đầu tư.

Sau khi hoàn thành, hệ thống này sẽ liên thông với metro Bến Thành – Suối Tiên đang khai thác, hình thành hành lang đường sắt đô thị xuyên suốt từ lõi trung tâm sang khu Đông và vươn ra ngoài địa giới thành phố.

Phân đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm dài khoảng 6km, toàn bộ đi ngầm, đồng thời là một phần của tuyến metro số 2. Doanh nghiệp đề xuất đầu tư là Tập đoàn Trường Hải (Thaco) theo phương thức PPP, hợp đồng BT.

Thành phố hiện đã giao đơn vị này lập báo cáo nghiên cứu khả thi, với kế hoạch khởi công trong tháng 4 và hoàn thành sau 5 năm. Tổng mức đầu tư sơ bộ được đề xuất khoảng 33.000 tỷ đồng.

Xa hơn về phía Đông, tuyến Thủ Thiêm – Long Thành có quy mô lớn hơn nhiều. Dự án được chuyển đổi từ mô hình đường sắt nhẹ sang đường sắt đô thị và TP. HCM được giao làm cơ quan có thẩm quyền triển khai.

Thành phố đang xem xét giao Thaco nghiên cứu đầu tư sau khi doanh nghiệp đề xuất, đặt mục tiêu khởi công trước ngày 30/6 và hoàn thành vào năm 2030.

Theo phương án nghiên cứu trước đây, tuyến này dài khoảng 48km, gồm 42km tuyến chính và 4,4km đường dẫn vào depot, với tổng vốn dự kiến khoảng 3,5 tỷ USD, tương đương hơn 84.000 tỷ đồng. Như vậy, toàn bộ trục metro kết nối sân bay Long Thành sẽ vượt mốc 50km.

Một trong những điểm đáng chú ý không nằm ở chiều dài tuyến, mà ở cấu trúc kết nối. Metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương đã được TP. HCM khởi công hồi tháng 1 năm nay. Tuyến này có ga Bà Quẹo gần sân bay Tân Sơn Nhất, có thể trở thành điểm trung chuyển hành khách về ga Bến Thành. Từ đây, hành khách tiếp tục di chuyển theo hành lang Bến Thành – Thủ Thiêm – Long Thành.

Trong giai đoạn đến năm 2030, thành phố cũng ưu tiên triển khai metro số 6 giai đoạn 1 (Tân Sơn Nhất – Phú Hữu), tuyến kết nối trực tiếp sân bay Tân Sơn Nhất và tạo trục trung chuyển sang Thủ Thiêm – Long Thành. Bên cạnh đó, phương án kéo dài metro số 1 qua Đồng Nai đến Long Thành cũng nằm trong danh mục ưu tiên.

Điều này cho thấy định hướng không chỉ là xây thêm một tuyến mới, mà là tái cấu trúc toàn bộ mạng lưới vận tải công cộng theo hướng liên thông giữa hai sân bay lớn và trung tâm đô thị.

Lãnh đạo TP. HCM đánh giá hai tuyến metro là mắt xích then chốt trong kết nối vùng chiến lược giữa TP. HCM và Đồng Nai. Khi đi vào vận hành, hệ thống này sẽ gia tăng đáng kể năng lực vận tải công cộng, giảm phụ thuộc vào đường bộ, đồng thời tạo sự liên kết trực tiếp giữa sân bay Long Thành, sân bay Tân Sơn Nhất và khu trung tâm.

Hiện sân bay Long Thành – cảng hàng không lớn nhất cả nước hiện đang trong giai đoạn hoàn thiện và dự kiến khai thác trong năm nay. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là hạ tầng tiếp cận, đặc biệt từ TP. HCM – nơi chiếm phần lớn lượng hành khách.

Trong bối cảnh đó, mục tiêu hoàn thành hai tuyến metro trước năm 2030 không chỉ là cam kết tiến độ, mà còn là yêu cầu về năng lực tổ chức không gian đô thị. Khi một sân bay quốc tế quy mô lớn hình thành, cách thành phố tổ chức luồng di chuyển sẽ quyết định hiệu quả khai thác của toàn bộ hệ thống.

Nếu các mốc khởi công trong tháng 4 và tháng 6 được giữ đúng, TP. HCM sẽ bước vào một chu kỳ đầu tư hạ tầng mới – nơi metro không còn là dự án đơn lẻ, mà là trục xương sống của chiến lược liên kết vùng trong thập niên tới.

Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành do Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư, được quy hoạch triển khai theo 3 giai đoạn, với tổng mức đầu tư khoảng 336.600 tỷ đồng, tương đương hơn 16 tỷ USD.

Ở giai đoạn 1, dự án tập trung xây dựng một đường cất hạ cánh, một nhà ga hành khách cùng các hạng mục phụ trợ đồng bộ, đáp ứng công suất thiết kế 25 triệu lượt hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Tổng vốn đầu tư giai đoạn này được phê duyệt vào tháng 11/2020 ở mức 109.111 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác cuối năm 2025.

Sang giai đoạn 2, sân bay Long Thành sẽ được bổ sung thêm một đường cất hạ cánh theo cấu hình mở và một nhà ga hành khách, nâng công suất lên 50 triệu hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Giai đoạn 3 là giai đoạn hoàn thiện toàn bộ dự án, hướng tới công suất tối đa 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Nguồn: nguoiquansat.vn