Áp lực tài chính leo thang với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam

(Hà Nội, tháng 4/2026) — Công ty Cổ phần HOUSELINK vừa phát hành báo cáo phân tích chiến lược – “CBAM & Tác động đến Doanh nghiệp Sản xuất Việt Nam”, phân tích toàn diện ảnh hưởng của Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu sau khi cơ chế này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Theo báo cáo, giá chứng chỉ CBAM trong Q1/2026 đạt €75,36/tấn CO₂ — mức giá được EU Commission công bố ngày 07/04/2026, căn cứ Quy định (EU) 2023/956 và IR 2025/2548. Hệ số CBAM sẽ tăng dần từ 2,5% năm 2026 lên 100% vào năm 2034, tương ứng với lộ trình loại bỏ phân bổ miễn phí của EU ETS, tạo áp lực tài chính leo thang nghiêm trọng đối với doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường EU.

Bốn trong sáu ngành CBAM có sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam

Việt Nam hiện xuất khẩu khoảng 50 tỷ USD/năm sang EU, trong đó bốn ngành thuộc phạm vi CBAM (thép, nhôm, xi-măng, phân bón) đều có sự hiện diện của các doanh nghiệp trong nước. Báo cáo chỉ ra một số tác động đáng chú ý:

• Thép BF-BOF: Chi phí CBAM năm 2030 ước đạt khoảng €133,8/tấn — vượt EBITDA vận hành (€32–65/tấn) từ 2 đến 4 lần. Đến năm 2034, mức chi phí ~€345/tấn tương đương 50–63% giá bán HRC xuất khẩu.
• Nhôm điện phân từ lưới điện than: Chi phí CBAM năm 2034 có thể lên tới ~€2.100/tấn, tương đương khoảng 90% giá bán, khiến hoạt động xuất khẩu sang EU không còn khả thi về mặt kinh tế.
• Hệ số phát thải lưới điện Việt Nam: 0,66 kgCO₂/kWh năm 2023 (Cục Biến đổi Khí hậu, công văn 1726/BĐKH-PTCBT), cao gấp 3 lần mức trung bình EU (0,22 kgCO₂/kWh) — yếu tố làm trầm trọng thêm bất lợi của thép EAF và nhôm điện phân.

Báo cáo cũng lưu ý rằng giai đoạn thí điểm Vietnam ETS (2025–2028 theo Nghị định 119/2025/NĐ-CP) hiện chưa được EU công nhận để khấu trừ CBAM. Trong khi đó, các quốc gia cạnh tranh như Hàn Quốc (K-ETS) và Trung Quốc (CN-ETS) cũng đang chờ EU hoàn thiện cơ chế công nhận chính thức.

Cửa sổ hành động 2026–2028: Giai đoạn quyết định

HOUSELINK nhấn mạnh giai đoạn 2026–2028, khi hệ số CBAM còn ở mức 2,5–10%, là cửa sổ duy nhất để doanh nghiệp Việt Nam thiết lập hệ thống đo lường, báo cáo và xác minh phát thải (MRV/PCF) với chi phí thực tế còn thấp.

Hai hành động ưu tiên được khuyến nghị:

Đầu tư đo lường PCF và xác minh theo ISO 14067 với chi phí 15.000–50.000 USD nhằm tránh bị áp dụng Default Values cao hơn 30–50% so với phát thải thực tế (theo IR 2025/2621);

Ký hợp đồng mua điện trực tiếp (DPPA) với nhà máy điện tái tạo để cắt giảm Scope 2 — phương án có chi phí gia tăng gần như bằng 0 nhưng có thể giảm chi phí CBAM 2030 cho thép EAF từ ~€78/tấn xuống còn ~€26/tấn.

Đọc báo cáo đầy đủ trực tiếp tại: https://marketinsight.houselink.vn/bao-cao-phan-tich-chien-luoc-cbam-tac-dong-den-doanh-nghiep-san-xuat-viet-nam-759.htm